Bu bölümde motor konusunda yüzeyel ve genel bilgi vermekle yetineceğim. Başlangıç için bunları bilmekte yarar var. Detaylı bilgileri ileri düzey bölümünde yazacağım. Motorları başlıca iki ana başlıkta inceleyebiliriz.

1. Elektrikli motorlar
2. İçten yanmalı motorlar

Bunların dışında da çeşitler vardır ancak yaygın kullanılan model uçak motorları bu iki başlıktan birine dahildir. Modelcilikle ilgilenmeye devam ettikçe trübin motorlarına kadar çeşitli motorların kullanıldığını göreceksiniz. Ancak başlangıç aşamasında bu iki grupta sınırlı kalmak bile birçok detay bilgi vermeyi gerektirecektir.
Öncelikle elektrikli motorlardan bahsedelim.

Elektrikli model uçak motorları

Elektrikli model uçak motorlarında watt değeri motorun gücünü gösterir. Amper değeri motorun kısıtlı bir süre için dayanabileceği en yüksek amperi ifade eder. Motorun devrini ise kv değeri gösterir. Bu değer volt başına sağlanacak dakikalık devir sayısını gösterir. Elektrikli motorlarda küçük pervane kullanılırsa çekiş gücü düşer. Motorun çevirme gücünü zorlayan büyüklükteki pervane ise fazla akım çeken motorun yanmasına neden olur.

      1. Fırçalı motorlar

Fırçalı motorlar bilinen klasik elektrik motorlarıdır. Motordan çıkan iki kabloya pozitif ve negatif kutuplar bağlanarak akım verilir. Akım fırça denilen kömürler üzerinden motorun sarımlarına ulaşarak dönmesini sağlar. Motorun hızlı ya da yavaş dönmesini ESC sağlar. ESCnin fırçalı motor ESCsi olması gerekir. Verimsiz, güçsüz motorlardır. Fazla akım çektiklerinden uçuş süresi kısa olur. Fırçalı motorları kullanmaya başlamadan önce rodaj yapılması verimi arttırır.

2. Fırçasız motorlar

Daha verimli motorlardır üç kablo ile akım verilir. ESCleri de fırçasız motora uygun olmalıdır. Bu motorların dönüş yönünü değiştirmek için bağlanan üç kablodan ikisinin yeri değiştirilir.

2.a. Inrunner motorlar

İçi dönen motorlardır. Genellikle çevresinde geniş alan olmayan yerlerde bu motorlar kullanılır. Yüksek devirlere ulaşabildiklerinden ducted fan sistemlerde tercih edilirler.

2.b. Outrunner motorlar

Dışı dönen motorlardır. En yaygın kullanılan motor çeşididir. Sarımlar ortada sabittir ve dışlarındaki mıknatıslarla çevrili bölüm döner.

 

İçten yanmalı motorlar
İçten yanmalı motorlar da bir çok çeşidi içerir. Bu motorlar I/C (Internal combustion) olarak adlandırılır. Sınıflandırma yaparken model uçakta işimize yarayacak şekilde basitleştirmeyi tercih ediyorum. Başlangıç aşamasında kullanılabilecek türden basit ucuz modelleri tanıtıp karmaşık ve pahalı olan çok silindirli motorlardan bahsetmeyeceğim. C/L(control line-tel kontrol) motorlarda motorun devrini değiştirmeyi sağlayacak bir düzenek yoktur. Radyo kontrollü modellerde kullanılmayan bu motorları da konumuz dışında tutuyorum.

1. Dizel motorlar
2. Kızgın bujili motorlar
3. Benzinli motorlar

1. Dizel motorlar

Dizel motorlar geçmiş yıllarda yaygın olarak kullanılmış ancak zamanla daha verimli ve pratik motorlar geliştirildiği için meraklılarına hitap eden motorlar olarak gündemde kalmışlardır. Bilinen dizel motorlardan farklı olan model uçak motorları motorinle değil eter içeren yakıtlarla çalışmaktadır. Günümüzde yakıt teminindeki zorluk da bu motorların kullanım alanını azaltmıştır. Yakıtın sıkışarak patlaması sağlanır ve herhangi bir ateşleyici buji sistemi yoktur. Üst kapakta yanma odasının hacmini değiştiren bir ayar vidası bulunur.

2. Kızgın bujili motorlar

Bu grupta en yaygın kullanılan motorlar bulunur. G/P (Glow plug) olarak adlandırılırlar. Yakıt olarak methanol kullanılır. Yağlayıcı olarak hint yağı ve/veya sentetik yağlar eklenir. Patlamayı kolaylaştırması için de nitrometan kullanılır. Buji adından da anlaşılacağı gibi sürekli kızgın kalır ve ateşleme düzeneği olmadan sıkışma anında yakıtın yanmasını sağlar.

GP motorlar iki ve dört zamanlı olabilir. Dört zamanlı motorlar daha büyük pervane çevirebilen torkları yüksek motorlardır.  GP motorlar hacimlerine göre sınıflandırılırlar. Yaygın kullanılan birim inçküptür (cu-cubic inch). 0.15cu lük çok ufak motorlardan 2cu lük büyük motorlara kadar çeşitleri vardır. Modelin büyüklüğüne ve istenilen uçuş şekline göre motor seçimi yapılır. 0.15(2.5cm^3), 0.25(4cm^3), 0.35(5.75cm^3), 0.40(6.5cm^3), 0.46(7.5cm^3), 0.55(9cm^3), 0.60(10cm^3), 0.75(12cm^3), 0.90(15cm^3), 1.0(16cm^3), 1.2(20cm^3) cu yaygın kullanılan ölçülerdir. Ölçülere bakıldığında santimetreküp cinsinden değerlere sadık kalınarak yapılan motorların imperyal birimlerle ölçeklendirildiği görülmektedir.

GP motorlar dakikada 16,000 devire ulaşabilir. Genellikle 10,000 d/dak ve biraz daha üstünde çalışırlar. Hacimlerine göre oldukça güçlü motorlardır. 0.46cu luk (7.5cc) bir motor 1.6HP güç üretebilmektedir.

3. Benzinli motorlar

Kurşunsuz benzin ve yağ karışımı ile çalışan ateşlemeli bujili motorlar GP motorlardan daha büyük motorlar gerektiğinde kullanılır.  26cc, 50cc silindir hacimli benzinli motorlar küçük benzinli motorlar sınıfında bulunmaktadır.  Yakıta ulaşma kolaylığı ve yakıt masrafının düşük olması bu büyük motorlara ilgiyi arttırmıştır. Uzun süren rodajı emek, dikkat ve sabır gerektirir.